gai dầu

Người nông dân đang thu hoạch cây gai dầu trên cánh đồng.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Cây thân thảo, cao từ 1-3 mét, lá xẻ chân vịt, có nguồn gốc từ Trung Á: "gai dầu" là tên gọi của một loại cây trồng lấy sợi, hạt và nhựa. Sợi của cây được dùng để dệt vải, làm dây thừng; hạt dùng để ép dầu; nhựa có chứa chất gây nghiện (cần sa).
   • Sợi từ cây gai dầu: "gai dầu" cũng chỉ loại sợi thô, dai được lấy từ thân cây, dùng trong công nghiệp dệt may và sản xuất giấy.
   • Chất gây nghiện từ cây gai dầu: Trong tiếng lóng, "gai dầu" có thể chỉ cần sa (marijuana) – phần hoa và lá khô của cây được sử dụng với mục đích giải trí hoặc y tế.

Ví dụ sử dụng

• Cây gai dầu:

  • Gai dầu được trồng nhiều ở các nước ôn đới để lấy sợi. (Cây gai dầu có thân cao, lá xẻ, được canh tác để khai thác sợi.)
  • Sợi gai dầu rất bền và chịu ẩm tốt. (Sợi từ cây gai dầu có độ bền cao, thích hợp làm dây thừng.)

• Sợi gai dầu:

  • Vải làm từ sợi gai dầu thường thô nhưng thoáng khí. (Vải gai dầu có kết cấu thô ráp nhưng mang lại cảm giác mát mẻ.)

• Chất gây nghiện:

  • Ở nhiều quốc gia, sử dụng gai dầu với mục đích giải trí bị cấm. (Gai dầu dạng nhựa hoặc hoa khô chứa THC, một chất gây ảo giác.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "dầu gai dầu": dầu ép từ hạt cây gai dầu, giàu axit béo omega-3 và omega-6, dùng trong thực phẩm và mỹ phẩm.

  • Dầu gai dầu được dùng làm dầu ăn hoặc dưỡng da. (Dầu từ hạt gai dầu có lợi cho sức khỏe tim mạch và làn da.)

• "sợi gai dầu": sợi thực vật dùng trong dệt may, sản xuất giấy, và vật liệu cách nhiệt.

  • Sợi gai dầu là nguyên liệu thân thiện với môi trường. (Sợi gai dầu có thể phân hủy sinh học, thay thế sợi tổng hợp.)

Biến thể và từ gần giống

• Gai (danh từ): bộ phận nhọn, cứng trên thân hoặc lá cây (ví dụ: gai hoa hồng).

  • Cây xương rồng có nhiều gai sắc. (Gai là cấu trúc phòng vệ của thực vật.)

• Dầu (danh từ): chất lỏng nhờn, không tan trong nước, chiết xuất từ thực vật hoặc khoáng vật.

  • Dầu thực vật được ép từ hạt hoặc quả. (Dầu gai dầu là một loại dầu thực vật.)

Từ đồng nghĩa

• Cần sa: tên gọi phổ biến của cây gai dầu khi được trồng để lấy nhựa có chất gây nghiện.

  • Cần sa được dùng trong y học để giảm đau. (Cần sa và gai dầu cùng loài, nhưng cần sa chứa nhiều THC hơn.)

• Đay: loại cây lấy sợi tương tự, nhưng sợi đay mềm hơn sợi gai dầu.

  • Đay được dùng làm bao bì, còn gai dầu dùng làm dây thừng. (Cả hai đều là cây lấy sợi.)

Thành ngữ liên quan

• Gai dầu không phải là cần sa: cách nói để phân biệt cây gai dầu công nghiệp (ít THC) với cần sa (nhiều THC).
  • Ở nhiều nước, gai dầu được trồng hợp pháp vì hàm lượng THC thấp. (Gai dầu công nghiệp không gây nghiện mạnh.)